سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، امروز شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵ در «نشست هماندیشی بایستههای مرمت و بازسازی بناهای خسارتدیده در جنگ و انتقال تجارب گذشته» که با حضور چهرههای ماندگار میراثفرهنگی برگزار شد، با تجلیل از پیشکسوتان این حوزه، آنان را «مخازن طلای تمدنی ایران» توصیف کرد و گفت: برخی سرمایه کشور را در نفت، گاز، معدن، تجارت و گردش مالی میبینند، اما باور ما این است که سرمایه حقیقی ایران، انسانهای بزرگی هستند که عمر خود را وقف فرهنگ، هویت و تمدن ایرانزمین کردهاند.
او با اشاره به اهمیت انتقال تجربه نسلهای گذشته به نسل جدید افزود: اگر تجربهها، معارف و ارزشهای فرهنگی این بزرگان به نسل جوان منتقل میشد، امروز با بخشی از شکافها و گسستهای نسلی و اجتماعی مواجه نبودیم. پیشکسوتان، ریشههای درخت تنومند میراث و تمدن ایراناند و اگر این ریشهها تضعیف شوند، حیات فرهنگی جامعه نیز آسیب خواهد دید.
فرهنگ و تمدن؛ دوگانهای جداییناپذیر
صالحیامیری با تاکید بر پیوند عمیق فرهنگ و تمدن تصریح کرد: فرهنگ و تمدن دوگانه نیستند، بلکه یک حقیقت واحدند و تمدنها در بستر فرهنگ رویش میکنند. اگر ایران امروز در جهان میدرخشد و همچون خورشیدی نور و حرارت میبخشد، به واسطه فرهنگ، میراث و تمدن سترگ آن است.
وزیر میراثفرهنگی افزود: هویت و شناسنامه ایران در تختجمشید، الموت، جیرفت، شوش و هزاران اثر تاریخی دیگر نهفته است. خطای راهبردی آن است که تصور کنیم توسعه صرفا در بستر نفت و صنعت شکل میگیرد؛ توسعه پایدار را انسانهای توسعهیافته و فرهنگمحور میسازند.
تاسیس موزه مشاهیر میراث و تمدن ایران
او در ادامه خواستار راهاندازی «موزه مشاهیر میراثفرهنگی و تمدن ایران» شد و اظهار کرد: باید تندیس، شناسنامه و تاریخ شفاهی بزرگان این حوزه ثبت و به نمایش گذاشته شود تا نسل جوان بداند در چه سرزمین بزرگی زیست میکند و با ریشههای هویتی خود آشنا شود.
صالحیامیری با اشاره به تجربه ثبت تاریخ شفاهی ورزش ایران افزود: همانگونه که تاریخ شفاهی یک قرن ورزش ایران ثبت شد، امروز نیز ثبت تاریخ شفاهی میراثفرهنگی کشور یک ضرورت قطعی و واجب عقلانی است؛ زیرا دانش ذهنی و تجربیات این بزرگان، سرمایهای غیرقابل تکرار است.
ایران؛ سرزمین رمزها و رازهای تمدنی
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به ظرفیتهای تمدنی ایران تصریح کرد: ایران سرزمین رمزها و رازهاست؛ کشوری با میلیونها اثر تاریخی، دهها هزار بنای ثبتشده ملی، ۲۹ اثر ثبتجهانی و دهها پرونده در نوبت ثبت یونسکو. ماندگاری زبان فارسی، نوروز، آیینهای ملی و فرهنگی و استمرار هویت ایرانی در طول قرنها، نشاندهنده عمق تمدنی این سرزمین است.
او با اشاره به تهاجمهای تاریخی علیه ایران گفت: این سرزمین بارها زخم خورده اما هر بار همچون درختی ریشهدار دوباره قد برافراشته است. از حمله مغول تا دیگر تهاجمات تاریخی، ایران به واسطه ریشههای عمیق فرهنگی خود توانسته حیات تمدنیاش را تداوم بخشد.
جنگ، بناها را زخمی کرد اما انسجام ملی را افزایش داد
صالحیامیری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خسارتهای واردشده به برخی بناهای تاریخی در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: دشمن بر پیکر میراث ما زخم وارد کرد، اما در مقابل، دلبستگی ملت به ایران و هویت ملی عمیقتر شد. جامعه ایران در این روزها بیش از هر زمان دیگری به «ایران بزرگ» بازگشت و این انسجام و همبستگی ملی، یک سرمایه راهبردی برای کشور است.
او افزود: امروز پرچم ایران به نماد وحدت ملی تبدیل شده و ملت ایران در برابر زخمهایی که بر پیکر وطن وارد شد، ایران را در آغوش گرفتند. ایران و ملت ایران، دو حقیقت جداییناپذیرند.
برگزاری همایش ملی مرمت و بازسازی بناهای تاریخی آسیبدیده
وزیر میراثفرهنگی همچنین از معاونت میراثفرهنگی خواست در نخستین فرصت «همایش ملی مرمت و بازسازی بناهای تاریخی آسیبدیده» را با حضور استادان، مرمتگران و پیشکسوتان برگزار کند.
او گفت: باید از دل این همایش، سیاستهای کلان مرمت و بازسازی استخراج و عملیاتی شود. استفاده از ظرفیت نهادهای بینالمللی، ایرانیان خارج از کشور، بنگاههای اقتصادی و مسئولیت اجتماعی شرکتها، از جمله پیشنهادهایی است که میتواند در این مسیر مؤثر باشد.
احیای نظام استاد ـ شاگردی در مرمت آثار تاریخی
صالحیامیری با تاکید بر ضرورت تقویت نظام کارشناسی میراثفرهنگی و یگان حفاظت، راهاندازی «مدارس و کالجهای استاد ـ شاگردی» در استانها را یک راهبرد مهم دانست و اظهار کرد: آموزش مرمت نباید صرفا آکادمیک باشد؛ شاگرد باید در کنار استاد، آموزش عملی ببیند و تجربه نسلها منتقل شود.
او افزود: اگر جذب نیروهای مرمتی بر اساس گذراندن نظام استاد ـ شاگردی تعریف شود، تحولی بنیادین در نظام صیانت و مرمت میراثفرهنگی کشور شکل خواهد گرفت.
صیانت شبانهروزی از میراث ایران در روزهای بحران
وزیر میراثفرهنگی در پایان با تقدیر از تلاشهای شبانهروزی کارکنان این وزارتخانه در روزهای بحران گفت: همه ظرفیتهای وزارتخانه برای صیانت و حفاظت از آثار تاریخی به کار گرفته شد و همکاران ما در سراسر کشور با هوشیاری و مسئولیتپذیری، از میراث ایران همچون فرزندان خود مراقبت کردند.
او با انتقاد از سکوت نهادهای مدعی حقوق بشر در قبال آسیب به میراث تاریخی ایران تصریح کرد: ما با دشمنی مواجهیم که هیچ مرز اخلاقی، انسانی و فرهنگی نمیشناسد و بهصورت آگاهانه و عامدانه تمدن و هویت ایران را هدف قرار داده است.