معاون گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی گیلان با اشاره به اهمیت این ارزیابی‌ها در ارتقای سطح خدمات گردشگری استان اظهار کرد: این بازدیدها با هدف پایش مستمر استانداردهای حرفه‌ای، ارتقای کیفیت خدمات اقامتی و صیانت از حقوق گردشگران، با حضور  کارشناسان اداره نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری وزارتخانه، و استان انجام شده است.

او افزود: طی بازدیدهای میدانی، شاخص‌های مرتبط با درجه‌بندی و استانداردهای هتل‌های چهارستاره، کیفیت ارائه خدمات، وضعیت زیرساخت‌ها و تجهیزات، رعایت الزامات ایمنی و بهداشت، سطح آموزش نیروی انسانی، نحوه خدمات‌رسانی به گردشگران و میزان انطباق عملکرد واحدهای اقامتی با ضوابط و دستورالعمل‌های ابلاغی وزارتخانه، به‌صورت دقیق مورد بررسی قرار گرفت.

ابراهیمی ادامه داد: در پایان این بازدیدها، کمیسیون تخصصی ارزیابی با حضور کارشناسان اعزامی معاونت گردشگری وزارت، کارشناسان ذی‌ربط  اداره‌کل و رئیس انجمن حرفه‌ای هتلداران گیلان برگزار شد.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی گیلان، در پایان خاطرنشان کرد: نتایج بازدیدهای میدانی، گزارش پرونده‌های ارائه‌شده از سوی شرکت‌های عامل تطبیق و شاخص‌های ارزیابی جمع‌بندی و پس از بررسی‌های کارشناسی، تصمیمات لازم اتخاذ می‌شود.

سرپرست اداره میراث فرهنگی شهرستان بندرانزلی با بیان اینکه ارزیابی سطح کیفیت تأسیسات گردشگری، یکی از مأموریت‌های اصلی اداره‌کل است، افزود: در این بازدیدها، شاخص‌هایی همچون رعایت استانداردهای حرفه‌ای، الزامات بهداشتی، کیفیت خدمات‌رسانی و شیوه‌های تکریم مسافران توسط کارشناسان نظارت معاونت گردشگری استان مورد پایش دقیق قرار گرفت.

او با تأکید بر ضرورت ارتقای مستمر کیفیت خدمات در مراکز گردشگری گفت : بهره‌برداران و مدیران تأسیسات موظف‌اند ضوابط و استانداردهای ابلاغی را به‌دقت اجرا کنند تا تجربه گردشگران در این مقصد گردشگری، متناسب با شأن و جایگاه آن‌ها باشد.

جهانی در ادامه تصریح کرد: گردشگری دریامحور، مزیت راهبردی شهرستان و استان گیلان است که می‌تواند با تنوع‌بخشی به سبد محصولات گردشگری و بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های ساحلی و دریایی، زمینه‌ساز رونق اقتصادی جوامع محلی و افزایش ماندگاری  گردشگران شود.

سرپرست اداره میراث فرهنگی شهرستان بندرانزلی در پایان با اشاره به رویکرد جدید اداره‌کل در حوزه گردشگری دریامحور خاطرنشان کرد: شناسایی ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری، توسعه زیرساخت‌های مرتبط و ایجاد محصولات نوین گردشگری در پهنه‌های آبی، از  اولویت‌های مهم اداره‌کل است که با مشارکت بخش خصوصی و برنامه‌ریزی علمی دنبال می‌شود؛ تا شاهد ایجاد فرصت‌های جدید اشتغال و شکوفایی بیش از پیش ظرفیت‌های گردشگری دریامحور در بندرانزلی باشیم.

نماینده مردم شهرستان‌های رودسر و املش و رئیس مجمع نمایندگان گیلان در جریان این بازدید، با اشاره به جایگاه صنایع‌دستی در منظومه توسعه فرهنگی و اقتصادی، اظهار کرد: صنایع‌دستی صرفاً یک کالای تزئینی یا مصرفی نیست، بلکه تجلی دانش بومی، حافظه تاریخی، ذوق هنری و نظام معیشتی جوامع محلی است. هر اثر صنایع‌دستی، حامل لایه‌هایی از هویت سرزمینی و بازنمایی‌کننده نسبت انسان، طبیعت و فرهنگ در بستر زیست‌بوم گیلان است.

او افزود: اگر گردشگری را یک نظام زنده و چندوجهی بدانیم، صنایع‌دستی در این نظام، هم نقش فرهنگی دارد و هم نقش اقتصادی، زیرا از یک‌سو به بازنمایی اصالت‌های بومی کمک می‌کند و از سوی دیگر می‌تواند در قالب یک زنجیره ارزش، به اشتغال پایدار، توانمندسازی خانواده‌ها و افزایش ماندگاری اقتصادی در مناطق محلی منجر شود.

علیجانی با تأکید بر لزوم نگاه تخصصی به این حوزه تصریح کرد: محصولات صنایع‌دستی باید به سمت تقاضا مبتنی بر بازار، ارتقای کیفیت، طراحی متناسب با ذائقه امروز، استانداردسازی عرضه و تقویت پیوند آن با مقاصد گردشگری حرکت کند. در چنین شرایطی، مراکز گردشگری می‌توانند به سکوی مؤثر معرفی، فروش و ترویج تولیدات اصیل بومی تبدیل شوند.

رئیس مجمع نمایندگان استان گیلان ادامه داد: مجتمع‌های گردشگری در صورت بهره‌گیری از الگوی مدیریت یکپارچه، قادر خواهند بود همزمان سه کارکرد مهم را محقق کنند؛ نخست، معرفی ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی منطقه، دوم، تقویت تجربه زیسته گردشگر و سوم، ایجاد بازار مستقیم و کم‌واسطه برای تولیدکنندگان صنایع‌دستی. این رویکرد، یکی از مصادیق روشن توسعه پایدار مبتنی بر مزیت‌های بومی است.

او همچنین خاطرنشان کرد: گیلان با برخورداری از تنوع اقلیمی، فرهنگی و مهارتی، ظرفیت آن را دارد که صنایع‌دستی را  به یک مؤلفه راهبردی در اقتصاد فرهنگ تبدیل کند. تحقق این امر، نیازمند هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و جامعه محلی است.

وی با اشاره به رونق صنعت گردشگری گیلان در یک سال گذشته، اظهار کرد: سیاست‌های توسعه‌محور استان در حوزه گردشگری، نتایج ارزشمندی به همراه داشته و گیلان امروز به یکی از مقاصد اصلی گردشگری کشور تبدیل شده است.

استاندار گیلان با بیان اینکه هتل‌های استان در حال حاضر بالاترین ضریب اشغال در کشور را به خود اختصاص داده‌اند، افزود: این موضوع نشان‌دهنده ضرورت توسعه زیرساخت‌های اقامتی متناسب با حجم ورود گردشگران است.

وی با اشاره به اینکه حدود ۲۵ درصد از سفرهای نوروزی کشور به مقصد گیلان انجام شده است، تصریح کرد: این آمار بیانگر جایگاه ممتاز گیلان در صنعت گردشگری کشور و ظرفیت بالای استان برای جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید در این حوزه است.
حق‌شناس همچنین توسعه حمل‌ونقل هوایی را یکی از عوامل مؤثر در رونق گردشگری استان برشمرد و گفت: افزایش مسیرهای پروازی و توسعه پروازهای گردشگری از فرودگاه بین‌المللی سردار جنگل رشت، دسترسی گردشگران به گیلان را تسهیل کرده و بستر مناسبی برای توسعه سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری و هتل‌داری فراهم آورده است.

استاندار گیلان با تأکید بر اینکه توسعه گردشگری بدون مشارکت بخش خصوصی محقق نخواهد شد، خاطرنشان کرد: مدیریت استان با رویکردی حمایتی، آمادگی کامل دارد ضمن رفع موانع و تسهیل فرآیندهای اداری، از اجرای طرح‌های سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری و هتل‌داری حمایت کند.

در این نشست،  تاوتلی، دبیر جامعه هتلداران کیش، نیز با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر گردشگری گیلان، از آمادگی هلدینگ سرمایه‌گذاری هزاره سوم برای ورود به پروژه‌های هتل‌سازی در استان خبر داد و اعلام کرد نخستین پروژه این هلدینگ با همکاری شرکت توسعه گردشگری گیلان در آینده نزدیک وارد مرحله اجرا خواهد شد.

همچنین اعضای هیأت‌مدیره شرکت توسعه گردشگری گیلان با ارائه گزارشی از برنامه‌های این شرکت، بر ضرورت جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری تأکید کرده و از حمایت‌های استانداری در تسهیل سرمایه‌گذاری قدردانی کردند.

گفتنی است هم اکنون ۵۴ هتل در استان گیلان در حال احداث است که از این تعداد ۶ هتل ۵ ستاره و ۷ هتل ۴ ستاره می باشد.

وی با اشاره به محورهای اصلی اجلاس امسال سازمان جهانی گردشگری اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح‌شده در این نشست، موضوع گردشگری پایدار و تاب‌آور در افق ۲۰۲۷ است؛ رویکردی که جمهوری اسلامی ایران نیز با جدیت آن را دنبال می‌کند و بخش مهمی از برنامه‌ریزی‌های راهبردی کشور در حوزه گردشگری بر همین مبنا طراحی شده است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند آن هستیم که ظرفیت‌های گسترده گردشگری کشور را در چارچوب یک نظام برنامه‌ریزی منسجم، علمی و پایدار ساماندهی کنیم. در این مسیر، بازارهای هدف منطقه‌ای به‌ویژه کشورهای همسایه، حوزه خلیج‌فارس، ترکیه، عراق، پاکستان و جهان اسلام از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری گردشگری کشور به شمار می‌روند.

صالحی‌امیری با اشاره به برنامه جدید ملی توسعه گردشگری کشور گفت: با همکاری دولت و سازمان برنامه و بودجه، طرحی با عنوان «ایران؛ آغاز یک داستان» در دستور کار قرار گرفته است؛ رویکردی که بر پایه بازتعریف روایت ایران در عرصه جهانی شکل گرفته و تلاش می‌کند تصویری جامع، جذاب و واقعی از ظرفیت‌های گردشگری کشور به مخاطبان بین‌المللی ارائه دهد.

وی تصریح کرد: ایران از معدود کشورهای جهان است که به‌طور همزمان از ظرفیت‌های ممتاز گردشگری طبیعی، میراث‌فرهنگی، گردشگری تمدنی، گردشگری مذهبی، سلامت و تجربه‌های متنوع فرهنگی برخوردار است. این مزیت‌های کم‌نظیر باید در قالب یک روایت ملی و بین‌المللی منسجم به جهان معرفی شوند.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به دیدارها و رایزنی‌های خود با مقامات و مسئولان گردشگری کشورهای مختلف در حاشیه اجلاس اسپانیا خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران در این نشست، ضمن تبیین مواضع رسمی خود، گفت‌وگوهای مستقیمی با شماری از مسئولان و تصمیم‌سازان حوزه گردشگری جهان انجام می‌دهد و زمینه‌های همکاری‌های مشترک در حوزه‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد.

صالحی‌امیری همچنین بر ضرورت آمادگی برای شرایط جدید گردشگری جهانی تاکید کرد و گفت: امروز نیازمند برنامه‌ای جامع، منسجم و آینده‌نگر برای دوران پساجنگ هستیم. بخش مهمی از دیدارها و مذاکرات ما در این اجلاس نیز با همین هدف انجام می‌شود تا بتوانیم در نخستین فرصت، با برنامه‌ای مدون و هدفمند، ایران را در قالب تصویری نو و جذاب به گردشگران جهان معرفی کنیم.

وی توسعه گردشگری دریامحور را یکی از اولویت‌های راهبردی دولت چهاردهم برشمرد و افزود: سواحل و مناطق جنوبی کشور از جمله هرمزگان، خوزستان، آبادان و سایر مناطق ساحلی ایران، از ظرفیت‌های کم‌نظیری برای توسعه گردشگری دریایی برخوردارند و این حوزه در سال‌های آینده به یکی از محورهای مهم سرمایه‌گذاری و توسعه گردشگری کشور تبدیل خواهد شد.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در پایان تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با اتکا به سرمایه عظیم فرهنگی و تمدنی خود، مسیر تعامل سازنده با جهان را از دریچه گردشگری دنبال می‌کند و با بهره‌گیری از دیپلماسی فعال گردشگری، تلاش خواهد کرد جایگاه شایسته ایران را در نظام گردشگری بین‌المللی بیش از پیش ارتقا دهد.

متن پیام به شرح ذیل است:

بسم الله الرحمن الرحیم

روز جهانی صنایع‌دستی، فرصتی ارزشمند برای پاسداشت دستان توانمند، اندیشه‌های خلاق هنرمندی است که با تکیه بر میراث کهن این سرزمین، زیبایی، هویت و اصالت را در قالب آثار ماندگار عرضه می‌کنند.

صنایع‌دستی تنها یک هنر نیست؛ بلکه تجلی پیوند عمیق فرهنگ، تاریخ، دانش بومی و ذوق ایرانی است. این میراث گران‌بها، زبان گویای تمدن، حافظ هویت ملی و یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های توسعه پایدار در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به شمار می‌رود. امروز در جهان معاصر، صنایع‌دستی نه‌تنها نماد اصالت و هویت است، بلکه به‌عنوان یکی از ارکان اقتصاد خلاق می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در اشتغال‌زایی، کارآفرینی، رونق تولید و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی استان‌ها ایفا کند.

استان گیلان با پیشینه‌ای درخشان، تنوع فرهنگی کم‌نظیر و هنرمندانی فرهیخته و خلاق، یکی از خاستگاه‌های مهم صنایع‌دستی کشور است؛ سرزمینی که در آن، هر تار و پود، هر نقش و هر اثر، حامل روایت تاریخ، طبیعت، زیست‌بوم و روح زندگی مردم این دیار است. حمایت از هنرمندان صنایع‌دستی، صیانت از این گنجینه ارزشمند و فراهم‌سازی بسترهای تولید، آموزش، بازاریابی و صادرات، وظیفه‌ای ملی و راهبردی است که می‌تواند آینده‌ای پویا و اثرگذار برای فرهنگ و اقتصاد گیلان رقم زند.

اینجانب ضمن گرامیداشت روز جهانی صنایع‌دستی و تبریک این روز فرخنده با شعار «صنایع‌دستی؛ اصالت، هویت و اقتصاد خلاق» به همه هنرمندان، استادکاران، فعالان و تلاشگران این عرصه، به‌ویژه هنرمندان شریف و پرتلاش استان گیلان، از درگاه خداوند متعال برای ایشان سلامتی، عزت، توفیق روزافزون و استمرار شکوفایی در مسیر پاسداشت فرهنگ ایرانی-اسلامی مسئلت دارم .

هادی حق‌شناس
استاندار گیلان

سرپرست معاونت صنایع‌دستی اداره‌کل میراث‌فرهنگی گیلان اظهار کرد: این  اقدام به منظور بهره‌گیری از ظرفیت‌های فروش آنلاین در راستای گسترش دامنه عرضه و معرفی محصولات صنایع‌دستی برنامه ریزی شده است.

او در ادامه با اشاره به تفاهم‌نامه همکاری میان وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و  یکی از پلتفرم‌های مجازی افزود: همزمان با فرارسیدن هفته صنایع‌دستی از امکان ثبت و عرضه تولیدات صنایع‌دستی در این پلتفرم رونمایی می‌شود که می‌تواند افق‌های تازه‌ای برای توسعه بازار و افزایش فروش محصولات هنرمندان صنایع‌دستی ایجاد کند.

سترگی همچنین تصریح کرد: در این نشست آموزشی، شرکت‌کنندگان با مراحل ثبت‌نام، نحوه انعقاد قرارداد با این پلتفرم و الزامات حضور در بازارهای فروش آنلاین آشنا شدند. همچنین آموزش‌های تخصصی در حوزه اصول عکاسی از محصولات، شیوه‌های معرفی حرفه‌ای کالا و نحوه ارائه مؤثر محصولات صنایع‌دستی در فضای فروش اینترنتی ارائه شد.

سرپرست معاونت صنایع‌دستی گیلان در پایان خاطرنشان کرد: بهره‌گیری از ظرفیت تجارت الکترونیک و پلتفرم‌های فروش آنلاین، یکی از راهبردهای مهم برای تقویت اقتصاد صنایع‌دستی، افزایش درآمد هنرمندان و معرفی هرچه گسترده‌تر هویت فرهنگی و هنری استان گیلان در بازارهای ملی و فراملی است.

استاندار گیلان در این جلسه با تشریح اهمیت ثبت جهانی آثار تاریخی و طبیعی استان اظهار کرد: ماسوله به عنوان یک اثر تمدنی ارزشمند از سال‌های گذشته در مسیر ثبت جهانی قرار گرفته و امیدواریم با رفع موانع موجود، در سال ۲۰۲۷ شاهد ثبت جهانی این شهر تاریخی باشیم.

 او با بیان این که، ماسوله دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله و از مهم‌ترین ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی کشور است، افزود: وزارت میراث‌فرهنگی و مسئولان استانی با جدیت در حال پیگیری نهایی شدن این پرونده هستند تا زمینه ثبت جهانی آن فراهم شود.

حق‌شناس همچنین به پرونده ثبت جهانی روستای گیسوم اشاره کرد و گفت: از میان ۱۰۰ روستای منتخب کشور، هشت روستا به مرحله نهایی برای ثبت جهانی راه یافته‌اند که گیسوم به عنوان نماینده استان گیلان در این فهرست قرار دارد و در مدار جهانی شدن است.

نماینده عالی دولت در گیلان با تبیین ضرورت هم‌افزایی همه دستگاه‌های اجرایی در مسیر تکمیل الزامات این پرونده خاطرنشان کرد: دستگاه‌های مختلف از جمله منابع طبیعی، محیط زیست، راه و شهرسازی، شهرداری‌ها و فرمانداری‌ها هر اقدامی که برای تسریع در فرآیند ثبت جهانی گیسوم لازم است، در سریع‌ترین زمان ممکن انجام دهند.

او ثبت جهانی گیسوم و ماسوله را فرصتی مهم برای توسعه گردشگری استان دانست وابراز کرد : برای ثبت جهانی گیسوم هیچ مشکل مالی و اعتباری وجود ندارد و تمامی ظرفیت‌های استان برای تکمیل این پرونده به کار گرفته خواهد شد تا این منطقه ارزشمند به عنوان یک مقصد گردشگری بین‌المللی بیش از پیش معرفی شود.

حق شناس در پایان تصریح کرد:بدون تردید ثبت جهانی این اماکن ، توجه گردشگران داخلی و خارجی را بیش از گذشته به گیلان جلب خواهد کرد و می‌تواند بر مزیت‌های اقتصادی، فرهنگی و گردشگری استان بیفزاید.
استاندار گیلان همچنین دستور داد که کمیته‌ای ویژه در مسیر جهانی شدن ماسوله و گیسوم تشکیل و مصوبات این نشست به‌صورت مستمر پیگیری شود  تا در جلسه آتی، ضمن رفع موانع، خبرهای خوبی برای مردم استان مخابره شود.

در ادامه این جلسه، معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی، ضمن قدردانی از پیگیریهای مستمر و مسئولانه استاندار گیلان، با توصیف ظرفیت‌های کم‌نظیر روستاهای گردشگری ایران، ثبت و معرفی روستای گیسوم را گامی مهم در مسیر تبدیل به یکی از روستاهای شاخص گردشگری جهان دانست.

محسنی بندپی با اشاره به جایگاه ویژه این روستا در میان ۸ روستای منتخب کشور،عنوان کرد: برای قرار گرفتن در جمع بهترین روستاهای گردشگری جهان، باید همه دستگاه‌های اجرایی با جدیت، هماهنگی و سرعت عمل پای کار باشند: تا زیرساخت‌ها، الزامات فنی و معیارهای بین‌المللی مورد نظر به‌طور کامل فراهم شود.

او همچنین یادآور شد که گیسوم با برخورداری از طبیعت بکر، هویت فرهنگی ارزشمند و ظرفیت‌های منحصربه‌فرد، شایستگی آن را دارد که در مسیر ثبت در فهرست بهترین روستاهای گردشگری جهان قرار گیرد  و جهانی شدن گیسوم فرصتی برای جهش اقتصادی، اشتغال‌زایی و رونق پایدار جوامع محلی می‌تواند باشد ؛ از این‌رو حمایت همه‌جانبه از این پرونده در دستور کار وزارت میراث‌فرهنگی قرار دارد.

یوسف سلمان خواه مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان  با قدردانی از عزم راسخ مسئولان کشوری، استانی و تلاش‌های بی‌وقفه همه دست اندرکاران، گیسوم را  نگینی درخشان در میان ۸ روستای منتخب کشور برای قرار گرفتن در فهرست بهترین‌های جهان‌ برشمرد و اعلام کرد: گیسوم را نه فقط یک روستا، بلکه نمادی از اصالت، طبیعت بکر و فرهنگ غنی ایرانی می‌دانیم که شایستگی درخشش در سطح جهانی را دارد. بنابراین تمام توان و اراده خود را به کار گرفته‌ تا با رفع موانع و تکمیل الزامات، آن را به جایگاهی که شایسته است، یعنی در میان بهترین مقاصد گردشگری جهان رسانده و این افتخار بزرگ را برای گیلان و کشورمان به ارمغان آوریم.

وزیر میراث‌فرهنگی در ابتدای سخنان خود با اشاره به ظرفیت عظیم میراث مکتوب کشور اظهار کرد: ایران از سرمایه‌ای بی‌بدیل در حوزه نسخ خطی برخوردار است و بالغ بر دو میلیون نسخه خطی در اختیار دارد. در همین راستا، در سال‌های گذشته با راه‌اندازی مجمع «مکتب کتابخانه بزرگ ایران»، تلاش گسترده‌ای برای ساماندهی این گنجینه تمدنی صورت گرفت و منابع قابل توجهی صرف تبدیل این آثار به دانش‌نامه‌ها، آثار مرجع و منابع علمی شد. بی‌تردید اقداماتی که پژوهشگاه در این عرصه انجام داده، از ارزش و اهمیت راهبردی برخوردار است.

وی با تاکید بر جایگاه زبان در صیانت از هویت تاریخی و فرهنگی ملت‌ها افزود: زبان، حامل حافظه تاریخی، نظام دانایی، رسم‌الخط و امکان انتقال دانش میان نسل‌هاست. ایران به‌واسطه تنوع فرهنگی و تاریخی خود از ظرفیت‌های زبانی و گویشی گسترده‌ای برخوردار است که هر یک بخشی از میراث معنوی این سرزمین را نمایندگی می‌کنند و حفظ و مطالعه علمی آن‌ها ضرورتی انکارناپذیر است.

صالحی‌امیری در ادامه با تبیین مأموریت‌های نوین پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری تصریح کرد: پژوهشگاه نباید صرفا به محلی برای نگهداری اسناد، داده‌ها و گزارش‌های پژوهشی تبدیل شود. نهادی که در گذشته متوقف بماند و صرفاً نقش آرشیو را ایفا کند، نمی‌تواند در فرآیند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری فرهنگی کشور اثرگذار باشد. پژوهشگاه باید به کانون رویش، زایش، نوآوری و بازتولید دانش تبدیل شود و متناسب با تحولات جامعه، نیازهای جدید و اقتضائات آینده حرکت کند.

وی افزود: دستیابی به این هدف مستلزم شکل‌گیری گفت‌وگوهای مستمر علمی و نقد درون‌سازمانی است. پژوهشگاه برای دستیابی به پویایی و نوسازی، نیازمند برگزاری سلسله نشست‌های تخصصی، نقد عملکردها، بازاندیشی در مأموریت‌ها و بازتعریف اولویت‌های پژوهشی خود است.

وزیر میراث‌فرهنگی همچنین با اشاره به ضرورت تقویت پیوندهای نهادی میان پژوهشگاه و معاونت‌های تخصصی وزارتخانه اظهار داشت: رویکرد وزارتخانه بر تقویت انسجام ساختاری و افزایش هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف است. بر همین اساس، هر حوزه تخصصی پژوهشگاه می‌تواند در تعامل نزدیک‌تر با معاونت متناظر خود فعالیت کند؛ به‌گونه‌ای که بخش گردشگری در پیوند مؤثر با معاونت گردشگری و سایر حوزه‌ها نیز در چارچوب مأموریت‌های تخصصی وزارتخانه ایفای نقش کنند.

وی تربیت نیروی انسانی متخصص را از مهم‌ترین سرمایه‌های آینده نظام میراث‌فرهنگی کشور دانست و گفت: باید زمینه حضور و رشد نسل جوان در کنار استادان و پژوهشگران برجسته فراهم شود. انتقال تجربه، دانش و مهارت میان نسل‌ها، ضامن استمرار و ارتقای سرمایه علمی کشور در حوزه میراث‌فرهنگی خواهد بود.

صالحی‌امیری در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت گسترش تعاملات علمی و اجرایی میان پژوهشگاه و ادارات‌کل استانی تاکید کرد و افزود: ظرفیت‌های استانی کشور در حوزه باستان‌شناسی، مرمت و پژوهش‌های فرهنگی نیازمند توجه ویژه است. استان‌هایی همچون همدان و قزوین از قابلیت‌های برجسته تاریخی و باستان‌شناختی برخوردارند و انجام کاوش‌های علمی و نظام‌مند در این مناطق باید با جدیت بیشتری دنبال شود.

وی همچنین خواستار تدوین برنامه‌ای ویژه برای شناسایی، مطالعه و حفاظت از میراث‌فرهنگی تهران شد و اظهار کرد: برای پایتخت باید پرونده‌ای مستقل و ویژه در حوزه میراث‌فرهنگی گشوده شود. مناطق تاریخی و تمدنی مهمی همچون ری، ورامین و دیگر محوطه‌های ارزشمند پیرامون تهران، ظرفیت‌های بزرگی برای پژوهش، کاوش و بازخوانی تاریخ و تمدن ایران در اختیار دارند که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در پایان تاکید کرد: پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری باید به نهادی مرجع در تولید دانش، سیاست‌پژوهی، آینده‌نگاری و ارائه راه‌حل‌های علمی برای مسائل حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تبدیل شود؛ جایگاهی که بتواند ضمن صیانت از حافظه تاریخی ملت ایران، در ساخت آینده فرهنگی کشور نیز نقشی تعیین‌کننده ایفا کند.

او با اشاره به اهمیت انتقال تجربه نسل‌های گذشته به نسل جدید افزود: اگر تجربه‌ها، معارف و ارزش‌های فرهنگی این بزرگان به نسل جوان منتقل می‌شد، امروز با بخشی از شکاف‌ها و گسست‌های نسلی و اجتماعی مواجه نبودیم. پیشکسوتان، ریشه‌های درخت تنومند میراث و تمدن ایران‌اند و اگر این ریشه‌ها تضعیف شوند، حیات فرهنگی جامعه نیز آسیب خواهد دید.

فرهنگ و تمدن؛ دوگانه‌ای جدایی‌ناپذیر

صالحی‌امیری با تاکید بر پیوند عمیق فرهنگ و تمدن تصریح کرد: فرهنگ و تمدن دوگانه نیستند، بلکه یک حقیقت واحدند و تمدن‌ها در بستر فرهنگ رویش می‌کنند. اگر ایران امروز در جهان می‌درخشد و همچون خورشیدی نور و حرارت می‌بخشد، به واسطه فرهنگ، میراث و تمدن سترگ آن است.

وزیر میراث‌فرهنگی افزود: هویت و شناسنامه ایران در تخت‌جمشید، الموت، جیرفت، شوش و هزاران اثر تاریخی دیگر نهفته است. خطای راهبردی آن است که تصور کنیم توسعه صرفا در بستر نفت و صنعت شکل می‌گیرد؛ توسعه پایدار را انسان‌های توسعه‌یافته و فرهنگ‌محور می‌سازند.

تاسیس موزه مشاهیر میراث و تمدن ایران

او در ادامه خواستار راه‌اندازی «موزه مشاهیر میراث‌فرهنگی و تمدن ایران» شد و اظهار کرد: باید تندیس، شناسنامه و تاریخ شفاهی بزرگان این حوزه ثبت و به نمایش گذاشته شود تا نسل جوان بداند در چه سرزمین بزرگی زیست می‌کند و با ریشه‌های هویتی خود آشنا شود.

صالحی‌امیری با اشاره به تجربه ثبت تاریخ شفاهی ورزش ایران افزود: همان‌گونه که تاریخ شفاهی یک قرن ورزش ایران ثبت شد، امروز نیز ثبت تاریخ شفاهی میراث‌فرهنگی کشور یک ضرورت قطعی و واجب عقلانی است؛ زیرا دانش ذهنی و تجربیات این بزرگان، سرمایه‌ای غیرقابل تکرار است.

ایران؛ سرزمین رمزها و رازهای تمدنی

وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به ظرفیت‌های تمدنی ایران تصریح کرد: ایران سرزمین رمزها و رازهاست؛ کشوری با میلیون‌ها اثر تاریخی، ده‌ها هزار بنای ثبت‌شده ملی، 29 اثر ثبت‌جهانی و ده‌ها پرونده در نوبت ثبت یونسکو. ماندگاری زبان فارسی، نوروز، آیین‌های ملی و فرهنگی و استمرار هویت ایرانی در طول قرن‌ها، نشان‌دهنده عمق تمدنی این سرزمین است.

او با اشاره به تهاجم‌های تاریخی علیه ایران گفت: این سرزمین بارها زخم خورده اما هر بار همچون درختی ریشه‌دار دوباره قد برافراشته است. از حمله مغول تا دیگر تهاجمات تاریخی، ایران به واسطه ریشه‌های عمیق فرهنگی خود توانسته حیات تمدنی‌اش را تداوم بخشد.

جنگ، بناها را زخمی کرد اما انسجام ملی را افزایش داد

صالحی‌امیری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خسارت‌های واردشده به برخی بناهای تاریخی در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: دشمن بر پیکر میراث ما زخم وارد کرد، اما در مقابل، دلبستگی ملت به ایران و هویت ملی عمیق‌تر شد. جامعه ایران در این روزها بیش از هر زمان دیگری به «ایران بزرگ» بازگشت و این انسجام و همبستگی ملی، یک سرمایه راهبردی برای کشور است.

او افزود: امروز پرچم ایران به نماد وحدت ملی تبدیل شده و ملت ایران در برابر زخم‌هایی که بر پیکر وطن وارد شد، ایران را در آغوش گرفتند. ایران و ملت ایران، دو حقیقت جدایی‌ناپذیرند.

برگزاری همایش ملی مرمت و بازسازی بناهای تاریخی آسیب‌دیده

وزیر میراث‌فرهنگی همچنین از معاونت میراث‌فرهنگی خواست در نخستین فرصت «همایش ملی مرمت و بازسازی بناهای تاریخی آسیب‌دیده» را با حضور استادان، مرمت‌گران و پیشکسوتان برگزار کند.

او گفت: باید از دل این همایش، سیاست‌های کلان مرمت و بازسازی استخراج و عملیاتی شود. استفاده از ظرفیت نهادهای بین‌المللی، ایرانیان خارج از کشور، بنگاه‌های اقتصادی و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، از جمله پیشنهادهایی است که می‌تواند در این مسیر مؤثر باشد.

احیای نظام استاد ـ شاگردی در مرمت آثار تاریخی

صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت تقویت نظام کارشناسی میراث‌فرهنگی و یگان حفاظت، راه‌اندازی «مدارس و کالج‌های استاد ـ شاگردی» در استان‌ها را یک راهبرد مهم دانست و اظهار کرد: آموزش مرمت نباید صرفا آکادمیک باشد؛ شاگرد باید در کنار استاد، آموزش عملی ببیند و تجربه نسل‌ها منتقل شود.

او افزود: اگر جذب نیروهای مرمتی بر اساس گذراندن نظام استاد ـ شاگردی تعریف شود، تحولی بنیادین در نظام صیانت و مرمت میراث‌فرهنگی کشور شکل خواهد گرفت.

صیانت شبانه‌روزی از میراث ایران در روزهای بحران

وزیر میراث‌فرهنگی در پایان با تقدیر از تلاش‌های شبانه‌روزی کارکنان این وزارتخانه در روزهای بحران گفت: همه ظرفیت‌های وزارتخانه برای صیانت و حفاظت از آثار تاریخی به کار گرفته شد و همکاران ما در سراسر کشور با هوشیاری و مسئولیت‌پذیری، از میراث ایران همچون فرزندان خود مراقبت کردند.

او با انتقاد از سکوت نهادهای مدعی حقوق بشر در قبال آسیب به میراث تاریخی ایران تصریح کرد: ما با دشمنی مواجهیم که هیچ مرز اخلاقی، انسانی و فرهنگی نمی‌شناسد و به‌صورت آگاهانه و عامدانه تمدن و هویت ایران را هدف قرار داده است.