او با اشاره به اهمیت انتقال تجربه نسل‌های گذشته به نسل جدید افزود: اگر تجربه‌ها، معارف و ارزش‌های فرهنگی این بزرگان به نسل جوان منتقل می‌شد، امروز با بخشی از شکاف‌ها و گسست‌های نسلی و اجتماعی مواجه نبودیم. پیشکسوتان، ریشه‌های درخت تنومند میراث و تمدن ایران‌اند و اگر این ریشه‌ها تضعیف شوند، حیات فرهنگی جامعه نیز آسیب خواهد دید.

فرهنگ و تمدن؛ دوگانه‌ای جدایی‌ناپذیر

صالحی‌امیری با تاکید بر پیوند عمیق فرهنگ و تمدن تصریح کرد: فرهنگ و تمدن دوگانه نیستند، بلکه یک حقیقت واحدند و تمدن‌ها در بستر فرهنگ رویش می‌کنند. اگر ایران امروز در جهان می‌درخشد و همچون خورشیدی نور و حرارت می‌بخشد، به واسطه فرهنگ، میراث و تمدن سترگ آن است.

وزیر میراث‌فرهنگی افزود: هویت و شناسنامه ایران در تخت‌جمشید، الموت، جیرفت، شوش و هزاران اثر تاریخی دیگر نهفته است. خطای راهبردی آن است که تصور کنیم توسعه صرفا در بستر نفت و صنعت شکل می‌گیرد؛ توسعه پایدار را انسان‌های توسعه‌یافته و فرهنگ‌محور می‌سازند.

تاسیس موزه مشاهیر میراث و تمدن ایران

او در ادامه خواستار راه‌اندازی «موزه مشاهیر میراث‌فرهنگی و تمدن ایران» شد و اظهار کرد: باید تندیس، شناسنامه و تاریخ شفاهی بزرگان این حوزه ثبت و به نمایش گذاشته شود تا نسل جوان بداند در چه سرزمین بزرگی زیست می‌کند و با ریشه‌های هویتی خود آشنا شود.

صالحی‌امیری با اشاره به تجربه ثبت تاریخ شفاهی ورزش ایران افزود: همان‌گونه که تاریخ شفاهی یک قرن ورزش ایران ثبت شد، امروز نیز ثبت تاریخ شفاهی میراث‌فرهنگی کشور یک ضرورت قطعی و واجب عقلانی است؛ زیرا دانش ذهنی و تجربیات این بزرگان، سرمایه‌ای غیرقابل تکرار است.

ایران؛ سرزمین رمزها و رازهای تمدنی

وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به ظرفیت‌های تمدنی ایران تصریح کرد: ایران سرزمین رمزها و رازهاست؛ کشوری با میلیون‌ها اثر تاریخی، ده‌ها هزار بنای ثبت‌شده ملی، ۲۹ اثر ثبت‌جهانی و ده‌ها پرونده در نوبت ثبت یونسکو. ماندگاری زبان فارسی، نوروز، آیین‌های ملی و فرهنگی و استمرار هویت ایرانی در طول قرن‌ها، نشان‌دهنده عمق تمدنی این سرزمین است.

او با اشاره به تهاجم‌های تاریخی علیه ایران گفت: این سرزمین بارها زخم خورده اما هر بار همچون درختی ریشه‌دار دوباره قد برافراشته است. از حمله مغول تا دیگر تهاجمات تاریخی، ایران به واسطه ریشه‌های عمیق فرهنگی خود توانسته حیات تمدنی‌اش را تداوم بخشد.

جنگ، بناها را زخمی کرد اما انسجام ملی را افزایش داد

صالحی‌امیری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خسارت‌های واردشده به برخی بناهای تاریخی در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: دشمن بر پیکر میراث ما زخم وارد کرد، اما در مقابل، دلبستگی ملت به ایران و هویت ملی عمیق‌تر شد. جامعه ایران در این روزها بیش از هر زمان دیگری به «ایران بزرگ» بازگشت و این انسجام و همبستگی ملی، یک سرمایه راهبردی برای کشور است.

او افزود: امروز پرچم ایران به نماد وحدت ملی تبدیل شده و ملت ایران در برابر زخم‌هایی که بر پیکر وطن وارد شد، ایران را در آغوش گرفتند. ایران و ملت ایران، دو حقیقت جدایی‌ناپذیرند.

برگزاری همایش ملی مرمت و بازسازی بناهای تاریخی آسیب‌دیده

وزیر میراث‌فرهنگی همچنین از معاونت میراث‌فرهنگی خواست در نخستین فرصت «همایش ملی مرمت و بازسازی بناهای تاریخی آسیب‌دیده» را با حضور استادان، مرمت‌گران و پیشکسوتان برگزار کند.

او گفت: باید از دل این همایش، سیاست‌های کلان مرمت و بازسازی استخراج و عملیاتی شود. استفاده از ظرفیت نهادهای بین‌المللی، ایرانیان خارج از کشور، بنگاه‌های اقتصادی و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، از جمله پیشنهادهایی است که می‌تواند در این مسیر مؤثر باشد.

احیای نظام استاد ـ شاگردی در مرمت آثار تاریخی

صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت تقویت نظام کارشناسی میراث‌فرهنگی و یگان حفاظت، راه‌اندازی «مدارس و کالج‌های استاد ـ شاگردی» در استان‌ها را یک راهبرد مهم دانست و اظهار کرد: آموزش مرمت نباید صرفا آکادمیک باشد؛ شاگرد باید در کنار استاد، آموزش عملی ببیند و تجربه نسل‌ها منتقل شود.

او افزود: اگر جذب نیروهای مرمتی بر اساس گذراندن نظام استاد ـ شاگردی تعریف شود، تحولی بنیادین در نظام صیانت و مرمت میراث‌فرهنگی کشور شکل خواهد گرفت.

صیانت شبانه‌روزی از میراث ایران در روزهای بحران

وزیر میراث‌فرهنگی در پایان با تقدیر از تلاش‌های شبانه‌روزی کارکنان این وزارتخانه در روزهای بحران گفت: همه ظرفیت‌های وزارتخانه برای صیانت و حفاظت از آثار تاریخی به کار گرفته شد و همکاران ما در سراسر کشور با هوشیاری و مسئولیت‌پذیری، از میراث ایران همچون فرزندان خود مراقبت کردند.

او با انتقاد از سکوت نهادهای مدعی حقوق بشر در قبال آسیب به میراث تاریخی ایران تصریح کرد: ما با دشمنی مواجهیم که هیچ مرز اخلاقی، انسانی و فرهنگی نمی‌شناسد و به‌صورت آگاهانه و عامدانه تمدن و هویت ایران را هدف قرار داده است.

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به نقش آینده‌ساز این مرکز در ساختار وزارتخانه افزود: جایگاهی که برای این مرکز متصور هستیم، جایگاه یک معاونت تمام‌عیار است و هدف ما این است که سال آینده این مرکز به معاونت اول وزارتخانه تبدیل شود. تحقق این هدف مستلزم تکمیل استقرار، تقویت بدنه کارشناسی و جهت‌گیری برنامه‌ای است. سایر معاونت‌ها نیز باید بتوانند از ظرفیت‌هایی که این مرکز ایجاد می‌کند بهره‌مند شوند.

او عملکرد مرکز سرمایه‌گذاری در سال جاری را مثبت و روبه‌پیش دانست و گفت: کارنامه امسال شما درخشان است و نسبت به سال گذشته جهشی جدی را نشان می‌دهد. این مسیر باید بر مبنای جذب نیروهای متخصص، برنامه‌ریزی علمی و پرهیز از هرگونه حساسیت غیرضروری ادامه یابد. حمایت من از شما مبتنی بر آگاهی و اعتقاد است و انتظار دارم که این مرکز با اتکا به نیروی حرفه‌ای، نقشی تعیین‌کننده در تحول گردشگری ایفا کند.

صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت نگاه بلندمدت به سرمایه‌گذاری ادامه داد: باید از هم‌اکنون برای دهه آینده برنامه‌ای جامع داشته باشید؛ برنامه‌ای که تعامل با بانک‌ها، صندوق‌ها، دستگاه‌های اجرایی، قوانین و مشوق‌های سرمایه‌گذاری را با افق‌نگری سامان دهد و در دو برش پنج‌ساله و یک‌ساله اجرایی شود. تجربه سال‌های گذشته به ما نشان داده که حذف یا تضعیف بخش سرمایه‌گذاری خطای استراتژیک است و امروز باید این مسیر را با استحکام و شفافیت احیا کرد.

وزیر میراث‌فرهنگی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به محدودیت‌های بودجه‌ای دولت افزود: میانگین تخصیص بودجه دولتی تاکنون تنها ۱۲ درصد است و طبیعی است که تکیه بر منابع خارج از دولت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. یکی از ظرفیت‌های مؤثر، استفاده از بودجه توازن در اختیار نمایندگان است. اگر ظرفیت استانداران، نمایندگان و وزارتخانه کنار هم قرار گیرد، پروژه‌های مهم و راهبردی به‌سرعت قابل اجرا خواهد بود و این مدل همکاری می‌تواند راهگشا باشد.

صالحی‌امیری در پایان با تاکید بر آمادگی وزارتخانه برای تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری گفت: پروژه‌ها، طرح‌های توجیهی و منابع لازم باید از هم‌اکنون آماده شود. با یک برنامه‌ریزی منسجم و با همراهی استانداران و نمایندگان، می‌توانیم پروژه‌های اولویت‌دار را با سرعت بیشتری پیش ببریم. آینده سرمایه‌گذاری در وزارت میراث‌فرهنگی روشن است و این مرکز باید در خط مقدم این آینده قرار گیرد.

وی گفت: این جلسه، اولین است و قطعاً آخرین نخواهد بود. ما جلسات را آنقدر تکرار می‌کنیم تا در چهره و کلام شما احساس رضایت را ببینیم.

وزیر میراث فرهنگی و گردشگری در ادامه با اشاره به سفرهای استانی افزود: ما استان تهران را می‌شناسیم و این سفر را رسمی محسوب نمی‌کنیم. اما در یک سال گذشته، به طور میانگین حداقل دو بار به هر استان سفر کرده‌ایم؛ برخی استان‌ها یک بار و برخی تا چهار بار. فلسفه این حضور، یک جمله است: نشستن در اتاق و ارتباط از طریق کاغذ نمی‌تواند مشکلات را به ما انتقال دهد، بشنویم، تصمیم بگیریم و عمل کنیم.

وزیر گردشگری این سیاست را حل مسئله در میدان خواند و تأکید کرد: این سیاستی است که از هفته اول شروع کردیم و تا پایان حضورم در این دستگاه، آن را به عنوان استراتژی دنبال خواهم کرد. ما با تهران فاصله داشتیم و این را اعتراف می‌کنیم، اما مطمئن باشید سلسله جلساتی با شما خواهیم داشت.

صالحی امیری با اعلام خبری مهم گفت: ما ۲۷ اختیار وزارتخانه و وزیر را به استانداران تفویض کرده‌ایم. از همین تریبون اعلام می‌کنم که آقای استاندار، شما همه اختیارات وزیر را دارید، جز موارد خاصی که قانون‌گذار آنها را حاکمیتی دانسته و به حوزه ستاد برمی‌گرداند. در حوزه گردشگری و صنایع دستی، از ۸۰ میلیارد تومانی که در اختیار استان‌ها بود، الان با ارتقای اختیارات، [مبلغ بیشتری] در اختیارشان قرار داده‌ایم. با این تفویض اختیار، ۹۰ درصد مجوزها و مسائل گردشگری در داخل استان و با کمک استاندار و معاونان ذی‌ربط و مدیرکل – که دبیر این موضوع است – قابل حل است.

وی پیشنهاد تشکیل «کمیته مستقلی تحت عنوان کمیته پیگیری توسعه زیرساخت‌های گردشگری در استان» را داد و گفت: دبیر این کمیته، مدیرکل ما در استان تهران خواهد بود و ریاست آن با جنابعالی (استاندار) و معاون اقتصادی شما هماهنگی خواهد داشت. پرونده‌هایی که مطرح می‌شود، بلافاصله در حضور شما، مدیرکل و مدیران بخش‌های مختلف حل و فصل خواهد شد.

وزیر میراث فرهنگی در بخش دیگری از سخنانش به آمار گردشگری اشاره کرد: در سال ۱۴۰۲ گردشگری داخلی افزایش یافت و گردشگران خارجی به ۷ میلیون و ۳۹۹ هزار نفر رسید. برنامه‌ریزی کرده بودیم که در سال ۱۴۰۴ با رشد ۲۵ درصدی به ۸ تا ۸.۵ میلیون گردشگر برسیم. در فروردین و اردیبهشت رشد ۳۰ درصدی داشتیم، اما در خرداد و مرداد با کاهش جدی مواجه شدیم. خوشبختانه در شهریور و مهر روند بازگشت به شرایط عادی را دنبال می‌کنیم. در مجموع در شش ماهه اول سال ۱۴۰۳، چهار میلیون گردشگر خارجی وارد کشور شدند و در شش ماهه اول ۱۴۰۴، این رقم به ۳ میلیون و ۵۵۳ هزار و ۴۸۱ نفر رسید که حدود ۱۵ درصد کاهش نشان می‌دهد. پیش‌بینی می‌کنیم تا پایان سال به شرایط سال ۱۴۰۲ بازگردیم و در بهترین حالت، با ثبات شرایط، می‌توانیم تجربه حدود ۸ میلیون گردشگر را با ۱۰ درصد افزایش داشته باشیم.

صالحی امیری به برنامه‌های تشویقی برای جذب گردشگر خارجی اشاره کرد و گفت: مجموعه برنامه‌هایی برای تولید محتوا به سه زبان و پخش در رسانه‌های خارجی تعریف کرده‌ایم. همچنین مشوق‌هایی برای آژانس‌ها و بخش خصوصی در نظر گرفته‌ایم تا گردشگر را از بیرون شناسایی و وارد کشور کنند.

وی در بخش دیگری به رفع موانع سرمایه‌گذاری اشاره کرد: خوشبختانه دولت پنج مانع اصلی را برداشت. برای مثال، پیشنهاد ما به کلان‌شهرها این است که عوارض شهرداری برای احداث هتل تا ۱۰۰ درصد معاف شود. در تهران، اگر زمینی به قیمت ۱۰۰ میلیارد تومان باشد، در گذشته ۱۰۰ میلیارد تومان عوارض شهرداری باید پرداخت می‌شد، اما امروز ۸۰ درصد معافیت دارید و ۲۰ درصد باقیمانده را پنج سال پس از بهره‌برداری پرداخت خواهید کرد.

وزیر گردشگری از «صدور مجوز واردات کالاهای مورد نیاز هتل‌ها با حقوق گمرکی صفر» خبر داد و گفت: می‌توانید خودرو، سواری، ون، اتوبوس و تجهیزات مورد نیاز هتل را وارد کنید.

صالحی امیری در مورد تسهیلات نیز اعلام کرد: ما تاکنون ۲۰ هزار میلیارد تومان از بانک مرکزی، ۴ هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه، ۴ هزار میلیارد تومان از بانک‌های عامل و ۶ هزار میلیارد تومان از محل روستایی و کارگاه‌های زودبازده، در مجموع منابعی را در اختیار داریم که شروع به تخصیص کرده‌ایم. نرخ بهره این تسهیلات متفاوت است: صندوق تبصره ۱۸، ۱۵ درصد؛ اوراق بانک مرکزی، ۲۵ درصد؛ و بانک‌ها، ۱۸ درصد. این روند ادامه خواهد یافت.

وی در پایان با تأکید بر اینکه «موتور محرک گردشگری ایران، بخش خصوصی است»، گفت: سیاست‌گذاری، نظارت و رفع موانع، مسئولیت‌های اصلی ماست. ما هیچ مداخله‌ای در حوزه گردشگری نداریم. حتی هتل لاله نیز برای واگذاری آماده است. تهران فقط ۱۱ تا ۱۲ هتل پنج ستاره دارد، این عدد در کشورهای همسایه ده‌ها مورد است. تهران ظرفیت بسیار خالی زیادی در حوزه زیرساخت‌ها و به ویژه اقامتگاه‌های بومگردی و ماجراجویانه در حاشیه خود دارد.